{"id":10129,"date":"2013-05-15T20:14:23","date_gmt":"2013-05-15T20:14:23","guid":{"rendered":"https:\/\/www.estrategiaconcursos.com.br\/blog\/responsabilizacao-de-parecerista-juridico-pelo-tcu-3\/"},"modified":"2019-09-02T20:59:14","modified_gmt":"2019-09-02T23:59:14","slug":"responsabilizacao-de-parecerista-juridico-pelo-tcu-3","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.estrategiaconcursos.com.br\/blog\/responsabilizacao-de-parecerista-juridico-pelo-tcu-3\/","title":{"rendered":"Responsabiliza\u00e7\u00e3o de parecerista jur\u00eddico pelo TCU"},"content":{"rendered":"<p>Ol\u00e1 amigos (as) concurseiros (as)!<\/p>\n<p>Gostaria de compartilhar com voc\u00eas um informativo elaborado pela Consultoria Jur\u00eddica do Tribunal de Contas da Uni\u00e3o (TCU) que discorre acerca da jurisprud\u00eancia do Supremo Tribunal Federal (STF) num tema importante para aqueles que almejam uma vaguinha na Corte de Contas: <span style=\"color: #003399;\"><b>a responsabiliza\u00e7\u00e3o de parecerista jur\u00eddico pelo TCU<\/b><\/span>.<\/p>\n<div align=\"justify\">O informativo destaca inicialmente o <span style=\"color: #ff0000;\"><b>MS 24.073\/DF<\/b><\/span>, no qual o STF considerou que o <b>parecer jur\u00eddico n\u00e3o \u00e9 ato administrativo, constituindo mera opini\u00e3o t\u00e9cnico-jur\u00eddica<\/b>. Dessa forma, seria <b>invi\u00e1vel a responsabiliza\u00e7\u00e3o do parecerista<\/b>. Entretanto, ressalvou a possibilidade de responsabilidade civil do parecerista apenas nos casos em que incorresse em erro grave, inescus\u00e1vel, ou seja, nos casos em que houvesse ato ou omiss\u00e3o praticado com culpa.Essa quest\u00e3o foi revisitada pelo STF nos autos do <span style=\"color: #ff0000;\"><b>MS 24.584-1\/DF<\/b><\/span>. Nesse processo houve uma aut\u00eantica viragem jurisprudencial, pois <b>admitiu-se, em hip\u00f3tese restrita, qual seja, parecer vinculante, a possibilidade de responsabiliza\u00e7\u00e3o do parecerista<\/b>. Um exemplo seria a atua\u00e7\u00e3o do advogado p\u00fablico no caso do par\u00e1grafo \u00fanico do art. 38 da Lei n\u00ba 8.666\/1993.<\/p>\n<\/div>\n<p><span style=\"text-decoration: underline;\">Como se v\u00ea, a possibilidade de responsabiliza\u00e7\u00e3o de parecerista jur\u00eddico \u00e9 quest\u00e3o controversa no \u00e2mbito do STF<\/span>.<\/p>\n<p>A primeira quest\u00e3o que se coloca \u00e9 a defini\u00e7\u00e3o da pr\u00f3pria natureza jur\u00eddica do parecer. Caso se considere tratar de mera <b>opini\u00e3o t\u00e9cnica-jur\u00eddica<\/b>, caberia a responsabiliza\u00e7\u00e3o apenas no caso de o parecerista atuar com culpa grave, com erro inescus\u00e1vel.<\/p>\n<div align=\"justify\">Em sendo considerado <b>ato administrativo<\/b>, o que \u00e9 o caso do parecer obrigat\u00f3rio e vinculativo, caberia responsabiliza\u00e7\u00e3o solid\u00e1ria do parecerista e do gestor.<\/div>\n<p>O texto completo do informativo, que inclusive apresenta outros precedentes, pode ser lido no arquivo anexo.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/dhg1h5j42swfq.cloudfront.net\/2013\/05\/Responsabiliza%C3%A7%C3%A3o-do-parecerista-jur%C3%ADdico-pelo-TCU.pdf\">Responsabiliza\u00e7\u00e3o do parecerista jur\u00eddico pelo TCU<\/a><\/p>\n<p><span style=\"color: #ff0000;\"><b>Vale a pena conferir!<\/b><br \/>\n<\/span><br \/>\nAbra\u00e7o e bons estudos!<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ol\u00e1 amigos (as) concurseiros (as)! Gostaria de compartilhar com voc\u00eas um informativo elaborado pela Consultoria Jur\u00eddica do Tribunal de Contas da Uni\u00e3o (TCU) que discorre acerca da jurisprud\u00eancia do Supremo Tribunal Federal (STF) num tema importante para aqueles que almejam uma vaguinha na Corte de Contas: a responsabiliza\u00e7\u00e3o de parecerista jur\u00eddico pelo TCU. O informativo [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":48,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"post_tipo":"article","footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"tax_estado":[],"class_list":["post-10129","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-cursos-e-concursos"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO Premium plugin v27.2 (Yoast SEO v27.2) - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-premium-wordpress\/ -->\n<title>Responsabiliza\u00e7\u00e3o de parecerista jur\u00eddico pelo TCU<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.estrategiaconcursos.com.br\/blog\/responsabilizacao-de-parecerista-juridico-pelo-tcu-3\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pt_BR\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Responsabiliza\u00e7\u00e3o de parecerista jur\u00eddico pelo TCU\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Ol\u00e1 amigos (as) concurseiros (as)! Gostaria de compartilhar com voc\u00eas um informativo elaborado pela Consultoria Jur\u00eddica do Tribunal de Contas da Uni\u00e3o (TCU) que discorre acerca da jurisprud\u00eancia do Supremo Tribunal Federal (STF) num tema importante para aqueles que almejam uma vaguinha na Corte de Contas: a responsabiliza\u00e7\u00e3o de parecerista jur\u00eddico pelo TCU. O informativo [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.estrategiaconcursos.com.br\/blog\/responsabilizacao-de-parecerista-juridico-pelo-tcu-3\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Estrat\u00e9gia Concursos\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2013-05-15T20:14:23+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2019-09-02T23:59:14+00:00\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Coordena\u00e7\u00e3o\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@EstratConcursos\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@EstratConcursos\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Escrito por\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Coordena\u00e7\u00e3o\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. tempo de leitura\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"2 minutos\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"NewsArticle\",\"@id\":\"https:\/\/www.estrategiaconcursos.com.br\/blog\/responsabilizacao-de-parecerista-juridico-pelo-tcu-3\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/www.estrategiaconcursos.com.br\/blog\/responsabilizacao-de-parecerista-juridico-pelo-tcu-3\/\"},\"author\":{\"name\":\"Coordena\u00e7\u00e3o\",\"@id\":\"https:\/\/www.estrategiaconcursos.com.br\/blog\/#\/schema\/person\/cdad40b5818eb228a838461fcd656da7\"},\"headline\":\"Responsabiliza\u00e7\u00e3o de parecerista jur\u00eddico pelo TCU\",\"datePublished\":\"2013-05-15T20:14:23+00:00\",\"dateModified\":\"2019-09-02T23:59:14+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/www.estrategiaconcursos.com.br\/blog\/responsabilizacao-de-parecerista-juridico-pelo-tcu-3\/\"},\"wordCount\":322,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/www.estrategiaconcursos.com.br\/blog\/#organization\"},\"articleSection\":[\"Concursos P\u00fablicos\"],\"inLanguage\":\"pt-BR\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\/\/www.estrategiaconcursos.com.br\/blog\/responsabilizacao-de-parecerista-juridico-pelo-tcu-3\/#respond\"]}],\"copyrightYear\":\"2013\",\"copyrightHolder\":{\"@id\":\"https:\/\/www.estrategiaconcursos.com.br\/blog\/#organization\"}},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/www.estrategiaconcursos.com.br\/blog\/responsabilizacao-de-parecerista-juridico-pelo-tcu-3\/\",\"url\":\"https:\/\/www.estrategiaconcursos.com.br\/blog\/responsabilizacao-de-parecerista-juridico-pelo-tcu-3\/\",\"name\":\"Responsabiliza\u00e7\u00e3o de parecerista jur\u00eddico pelo TCU\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/www.estrategiaconcursos.com.br\/blog\/#website\"},\"datePublished\":\"2013-05-15T20:14:23+00:00\",\"dateModified\":\"2019-09-02T23:59:14+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/www.estrategiaconcursos.com.br\/blog\/responsabilizacao-de-parecerista-juridico-pelo-tcu-3\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pt-BR\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/www.estrategiaconcursos.com.br\/blog\/responsabilizacao-de-parecerista-juridico-pelo-tcu-3\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/www.estrategiaconcursos.com.br\/blog\/responsabilizacao-de-parecerista-juridico-pelo-tcu-3\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"In\u00edcio\",\"item\":\"https:\/\/www.estrategiaconcursos.com.br\/blog\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Responsabiliza\u00e7\u00e3o de parecerista jur\u00eddico pelo TCU\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/www.estrategiaconcursos.com.br\/blog\/#website\",\"url\":\"https:\/\/www.estrategiaconcursos.com.br\/blog\/\",\"name\":\"Estrat\u00e9gia Concursos\",\"description\":\"O blog da Estrat\u00e9gia Concursos traz not\u00edcias sobre concursos e artigos de professores oferecendo cursos para concursos (pdf + videaulas) no site.\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/www.estrategiaconcursos.com.br\/blog\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/www.estrategiaconcursos.com.br\/blog\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pt-BR\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/www.estrategiaconcursos.com.br\/blog\/#organization\",\"name\":\"Estrat\u00e9gia Concursos\",\"url\":\"https:\/\/www.estrategiaconcursos.com.br\/blog\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pt-BR\",\"@id\":\"https:\/\/www.estrategiaconcursos.com.br\/blog\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/dhg1h5j42swfq.cloudfront.net\/2025\/06\/03203428\/logo_concursos-1.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/dhg1h5j42swfq.cloudfront.net\/2025\/06\/03203428\/logo_concursos-1.jpg\",\"width\":230,\"height\":60,\"caption\":\"Estrat\u00e9gia Concursos\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/www.estrategiaconcursos.com.br\/blog\/#\/schema\/logo\/image\/\"},\"sameAs\":[\"https:\/\/x.com\/EstratConcursos\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/www.estrategiaconcursos.com.br\/blog\/#\/schema\/person\/cdad40b5818eb228a838461fcd656da7\",\"name\":\"Coordena\u00e7\u00e3o\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pt-BR\",\"@id\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/a413b22da0f5009c634f6c4586a2dbe5207074fd5becd88db5183b8069ef25e4?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/a413b22da0f5009c634f6c4586a2dbe5207074fd5becd88db5183b8069ef25e4?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/a413b22da0f5009c634f6c4586a2dbe5207074fd5becd88db5183b8069ef25e4?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Coordena\u00e7\u00e3o\"},\"url\":\"https:\/\/www.estrategiaconcursos.com.br\/blog\/author\/contatoestrategiaconcursos-com-br\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO Premium plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Responsabiliza\u00e7\u00e3o de parecerista jur\u00eddico pelo TCU","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.estrategiaconcursos.com.br\/blog\/responsabilizacao-de-parecerista-juridico-pelo-tcu-3\/","og_locale":"pt_BR","og_type":"article","og_title":"Responsabiliza\u00e7\u00e3o de parecerista jur\u00eddico pelo TCU","og_description":"Ol\u00e1 amigos (as) concurseiros (as)! Gostaria de compartilhar com voc\u00eas um informativo elaborado pela Consultoria Jur\u00eddica do Tribunal de Contas da Uni\u00e3o (TCU) que discorre acerca da jurisprud\u00eancia do Supremo Tribunal Federal (STF) num tema importante para aqueles que almejam uma vaguinha na Corte de Contas: a responsabiliza\u00e7\u00e3o de parecerista jur\u00eddico pelo TCU. O informativo [&hellip;]","og_url":"https:\/\/www.estrategiaconcursos.com.br\/blog\/responsabilizacao-de-parecerista-juridico-pelo-tcu-3\/","og_site_name":"Estrat\u00e9gia Concursos","article_published_time":"2013-05-15T20:14:23+00:00","article_modified_time":"2019-09-02T23:59:14+00:00","author":"Coordena\u00e7\u00e3o","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@EstratConcursos","twitter_site":"@EstratConcursos","twitter_misc":{"Escrito por":"Coordena\u00e7\u00e3o","Est. tempo de leitura":"2 minutos"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"NewsArticle","@id":"https:\/\/www.estrategiaconcursos.com.br\/blog\/responsabilizacao-de-parecerista-juridico-pelo-tcu-3\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.estrategiaconcursos.com.br\/blog\/responsabilizacao-de-parecerista-juridico-pelo-tcu-3\/"},"author":{"name":"Coordena\u00e7\u00e3o","@id":"https:\/\/www.estrategiaconcursos.com.br\/blog\/#\/schema\/person\/cdad40b5818eb228a838461fcd656da7"},"headline":"Responsabiliza\u00e7\u00e3o de parecerista jur\u00eddico pelo TCU","datePublished":"2013-05-15T20:14:23+00:00","dateModified":"2019-09-02T23:59:14+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.estrategiaconcursos.com.br\/blog\/responsabilizacao-de-parecerista-juridico-pelo-tcu-3\/"},"wordCount":322,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/www.estrategiaconcursos.com.br\/blog\/#organization"},"articleSection":["Concursos P\u00fablicos"],"inLanguage":"pt-BR","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/www.estrategiaconcursos.com.br\/blog\/responsabilizacao-de-parecerista-juridico-pelo-tcu-3\/#respond"]}],"copyrightYear":"2013","copyrightHolder":{"@id":"https:\/\/www.estrategiaconcursos.com.br\/blog\/#organization"}},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.estrategiaconcursos.com.br\/blog\/responsabilizacao-de-parecerista-juridico-pelo-tcu-3\/","url":"https:\/\/www.estrategiaconcursos.com.br\/blog\/responsabilizacao-de-parecerista-juridico-pelo-tcu-3\/","name":"Responsabiliza\u00e7\u00e3o de parecerista jur\u00eddico pelo TCU","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.estrategiaconcursos.com.br\/blog\/#website"},"datePublished":"2013-05-15T20:14:23+00:00","dateModified":"2019-09-02T23:59:14+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.estrategiaconcursos.com.br\/blog\/responsabilizacao-de-parecerista-juridico-pelo-tcu-3\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pt-BR","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.estrategiaconcursos.com.br\/blog\/responsabilizacao-de-parecerista-juridico-pelo-tcu-3\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.estrategiaconcursos.com.br\/blog\/responsabilizacao-de-parecerista-juridico-pelo-tcu-3\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"In\u00edcio","item":"https:\/\/www.estrategiaconcursos.com.br\/blog\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Responsabiliza\u00e7\u00e3o de parecerista jur\u00eddico pelo TCU"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.estrategiaconcursos.com.br\/blog\/#website","url":"https:\/\/www.estrategiaconcursos.com.br\/blog\/","name":"Estrat\u00e9gia Concursos","description":"O blog da Estrat\u00e9gia Concursos traz not\u00edcias sobre concursos e artigos de professores oferecendo cursos para concursos (pdf + videaulas) no site.","publisher":{"@id":"https:\/\/www.estrategiaconcursos.com.br\/blog\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.estrategiaconcursos.com.br\/blog\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pt-BR"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.estrategiaconcursos.com.br\/blog\/#organization","name":"Estrat\u00e9gia Concursos","url":"https:\/\/www.estrategiaconcursos.com.br\/blog\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pt-BR","@id":"https:\/\/www.estrategiaconcursos.com.br\/blog\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/dhg1h5j42swfq.cloudfront.net\/2025\/06\/03203428\/logo_concursos-1.jpg","contentUrl":"https:\/\/dhg1h5j42swfq.cloudfront.net\/2025\/06\/03203428\/logo_concursos-1.jpg","width":230,"height":60,"caption":"Estrat\u00e9gia Concursos"},"image":{"@id":"https:\/\/www.estrategiaconcursos.com.br\/blog\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/x.com\/EstratConcursos"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.estrategiaconcursos.com.br\/blog\/#\/schema\/person\/cdad40b5818eb228a838461fcd656da7","name":"Coordena\u00e7\u00e3o","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pt-BR","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/a413b22da0f5009c634f6c4586a2dbe5207074fd5becd88db5183b8069ef25e4?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/a413b22da0f5009c634f6c4586a2dbe5207074fd5becd88db5183b8069ef25e4?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/a413b22da0f5009c634f6c4586a2dbe5207074fd5becd88db5183b8069ef25e4?s=96&d=mm&r=g","caption":"Coordena\u00e7\u00e3o"},"url":"https:\/\/www.estrategiaconcursos.com.br\/blog\/author\/contatoestrategiaconcursos-com-br\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.estrategiaconcursos.com.br\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10129","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.estrategiaconcursos.com.br\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.estrategiaconcursos.com.br\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.estrategiaconcursos.com.br\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/48"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.estrategiaconcursos.com.br\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=10129"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.estrategiaconcursos.com.br\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10129\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":415654,"href":"https:\/\/www.estrategiaconcursos.com.br\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10129\/revisions\/415654"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.estrategiaconcursos.com.br\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=10129"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.estrategiaconcursos.com.br\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=10129"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.estrategiaconcursos.com.br\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=10129"},{"taxonomy":"tax_estado","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.estrategiaconcursos.com.br\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tax_estado?post=10129"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}